علائم نوجوانی

مقاله دکتر اصغر کیهان نیا در نشریه فاخته

 شما وقتی به پزشک مراجعه می کنید، او ضمن معاینه، سوال هایی از شما می کند، تا سرانجام به مشکل شما پی می برد و در پایان نسخه ای برایتان می نویسد. پزشک در دقایق معاینه، تلاش می کند که علتِ بیماری شما را پیدا کند، و تنها راه یافتن علت، پی بردن به علائم و مشخصات بیماری است.

  تا زمانی که والدین به علائم و مشخصات بلوغ پی نبرند، قادر نیستند آن نسخۀ لازم را برای نوجوانشان بپیچند. برعکس، وقتی که از علت ها و سبب ها آگاه شدند، ادارۀ نوجوان آسان می شود. با این توصیه حتماً کنجکاو شده اید که: «علائم نوجوانی چیست؟» عجله نکنید! آنچه را که من می دانم، شما هم کم و بیش می دانید؛ فقط من آن را برای شما دسته بندی کرده ام. تنها کاری که شما باید بکنید این است که دریابید کدام یک از آن علائم در فرزند شما موجود است، آن وقت اگر به یک نکتۀ مهم دیگر هم توجه کنید، کار آسان تر می شود. یعنی اینکه قبول کنید این گونه علائم و مشخصات، طبیعی و اقتضای سن نوجوان است. بنابراین تعجب نکنید که چرا فرزندانتان این گونه رفتار می کنند؛ وقتی قبول کردید همۀ این رفتارها و اعمال، طبیعی است آن گاه باید سیاست و صبر و انتظار را پیشه کنید، زیرا پس از مدتی که چندان هم طولانی نیست همه چیز روال عادی خود را در پیش می گیرد. فقط کافی است این دوره پر تلاطم و پر تنش نوجوانتان را به خوبی بشناسید و تدبیرهای لازم را برای آن بیندیشید. برای اینکه احساس نوجوانان را درک کنید، کمی به عقب بازگردید و به یاد آورید که خودتان هم این دورۀ هیجان انگیز را سپری کرده اید. اما علائم و مشخصات نوجوانی بیشتر شامل موارد زیر است:

  1. پرخاشگر و ستیزه جو
  2. تندخو و عصبی
  3. بی انضباط و حرف نشنو
  4. تک رو و سلطه جو
  5. لجباز و یکدنده
  6. گوشه گیر و در خود فرو رو
  7. استقلال طلب
  8. (نه) بگو!
  9. بی حوصله و کم طاقت

     10. مأیوس و کلافه

تصدیق می کنم حال که به این مشخصات ده گانه نوجوانی پی برده اید، نگرانی تان بیشتر شده است، زیرا فکر می کنید با این همه مشکلات رفتاری کنار آمدن با آنان کار مشکلی است. اگر چنین احساسی دارید باید به شما بگویم که نگران نباشید، زیرا نگرانی چارۀ کار نیست. آنچه نقش اساسی را در این دوره بازی می کند، «حوصله» و «مهر و محبت» است که دو بازوی همراهند و اگر خوب بکار گرفته شوند، همه چیز به خیر و خوشی به پایان خواهد رسید. شاید تعجب کنید اگر بدانید همۀ علائم ذکر شده نشانۀ استقلال است؛ استقلالی که نوجوان به آن علاقه مند است ولی خود می داند که هنوز واجد شرایط آن نیست.

   هنوز به حدّ کافی رشد جسمانی و عقلانی نکرده که بتواند روی پای خود بایستد؛ یادتان می آید همین نوجوان شما وقتی می خواست راه رفتن را بیاموزد؛ بارها و بارها به زمین خورد، گرچه در اثر زمین خوردن ها گاهی گریه ای هم می کرد، ولی هیچ گاه «شوق راه رفتن»، او را از حرکت باز نداشت. نوجوان عاشق است! عاشق استقلال و نوعی رهایی. ولی برای رسیدن به آن هنوز جوان است، بنابراین حق دارد تندخو، لجباز، کم حوصله و حرف نشنو شود. اگر به او فرصت دهید همه چیز شکل طبیعی خود را پیدا خواهد کرد. لازم نیست همۀ علائم یاد شده در نوجوان شما باشد تا شما قبول کنید که او مشغول گذراندن دوران بلوغ است. کافی است بخشی از این مشخصات، همراه با سایر واکنش های نامساعد که در اینجا ذکر نشده در او وجود داشته باشد.